مقدمه: چرا کنترلر مهم‌ترین بخش CNC است؟

اگر از یک استاد CNC بپرسی:

«مهم‌ترین قسمت دستگاه چیست؟»

پاسخ حرفه‌ای:

«کنترلر»

چرا؟
چون:

  • بهترین بدنه بدون کنترلر = آهن قراضه
  • قوی‌ترین اسپیندل بدون کنترلر = موتور بی‌هدف
  • دقیق‌ترین بال‌اسکرو بدون کنترلر = پیچ بی‌ارزش

کنترلر:

تصمیم می‌گیرد، فرمان می‌دهد، اصلاح می‌کند

تعریف ساده کنترلر CNC

کنترلر CNC یعنی:

کامپیوتری صنعتی که برنامه را می‌فهمد و دستگاه را حرکت می‌دهد

کنترلر:

  • برنامه G-code را می‌خواند
  • مسیر ابزار را محاسبه می‌کند
  • حرکت محورها را هماهنگ می‌کند
  • خطاها را تشخیص می‌دهد

کنترلر چه چیزهایی را کنترل می‌کند؟

کنترلر مستقیماً یا غیرمستقیم کنترل می‌کند:

  • حرکت محورهای X، Y، Z
  • سرعت و جهت اسپیندل
  • ابزارگیر (ATC)
  • کولانت
  • ایمنی دستگاه
  • توقف اضطراری

📌 مرتبط با:

کنترلر مغز است، درایو اعصاب

یک تشبیه دقیق:

  • کنترلر = مغز
  • درایو = سیستم عصبی
  • موتور = عضله
  • بال‌اسکرو = استخوان

اگر مغز اشتباه فکر کند:

بدن فلج می‌شود

کنترلر CNC چگونه کار می‌کند؟ (گام‌به‌گام واقعی)

مرحله ۱: دریافت برنامه

کنترلر برنامه را از:

  • USB
  • شبکه
  • حافظه داخلی

می‌گیرد.

این برنامه شامل:

  • G-code
  • M-code
  • پارامترهای حرکتی

مرحله ۲: تفسیر برنامه

کنترلر:

  • خط به خط برنامه را می‌خواند
  • دستورات حرکتی را تشخیص می‌دهد
  • اولویت‌ها را مشخص می‌کند

📌 مقاله مکمل:

مرحله ۳: محاسبه مسیر حرکت

کنترلر:

  • مسیر ابزار را محاسبه می‌کند
  • شتاب و ترمز را تنظیم می‌کند
  • برخوردها را پیش‌بینی می‌کند

اینجاست که:

کنترلرهای ضعیف کم می‌آورند

مرحله ۴: ارسال فرمان به درایو

کنترلر:

  • پالس
  • سیگنال آنالوگ
  • یا دیجیتال

به درایو می‌فرستد.

📌مقاله مرتبط:

مرحله ۵: نظارت و اصلاح

کنترلر:

  • فیدبک را می‌گیرد
  • خطا را تشخیص می‌دهد
  • اصلاح می‌کند

این یعنی:

کنترل حلقه بسته (Closed Loop)

تفاوت کنترلر CNC با کامپیوتر معمولی

کنترلر CNC:

  • Real-time
  • صنعتی
  • پایدار
  • مقاوم به نویز

کامپیوتر خانگی:

  • تأخیر دارد
  • ناپایدار
  • مناسب صنعت نیست

اجزای اصلی یک کنترلر CNC

کنترلر از داخل شامل:

  • CPU صنعتی
  • حافظه برنامه
  • کارت‌های ورودی/خروجی
  • ماژول ارتباط با درایو
  • سیستم ایمنی

پنل اپراتوری چیست؟

پنل اپراتوری:

  • رابط انسان و کنترلر
  • صفحه‌کلید
  • نمایشگر
  • کلیدهای اضطراری

📌 مقاله مرتبط:

  • پنل اپراتوری و کلیدهای کنترلی دستگاه CNC

کنترلر CNC چه تفاوتی با PLC دارد؟

کنترلر:

  • مخصوص حرکت دقیق

PLC:

  • مخصوص منطق و اتوماسیون

در CNC مدرن:

کنترلر + PLC با هم کار می‌کنند

نقش کنترلر در دقت CNC

کنترلر تعیین می‌کند:

  • چقدر دقیق حرکت کنیم
  • چقدر خطا قابل قبول است

📌 مقاله مکمل:

  • دقت، تکرارپذیری و تلرانس در دستگاه CNC

چرا کنترلر ارزان خطرناک است؟

کنترلر ضعیف:

  • محاسبه ناقص
  • تأخیر در فرمان
  • خطای تجمعی

نتیجه:

  • قطعه خراب
  • ابزار شکسته
  • دستگاه آسیب‌دیده

برندهای معروف کنترلر CNC

کنترلرهای صنعتی مطرح:

  • Fanuc
  • Siemens
  • Heidenhain
  • Mitsubishi
  • Syntec

📌 مقاله بعدی:
👉 آشنایی با برندهای کنترلر CNC (Fanuc، Siemens و …)

تفاوت کنترلر حرفه‌ای و آموزشی

کنترلر آموزشی:

  • ساده
  • ارزان
  • محدود

کنترلر صنعتی:

  • پایدار
  • دقیق
  • قابل تنظیم عمیق

نقش کنترلر در ایمنی دستگاه

کنترلر:

  • اضافه‌حرکت را قطع می‌کند
  • خطای محور را تشخیص می‌دهد
  • توقف اضطراری را فعال می‌کند

📌 مقاله مرتبط:

  • سیستم ایمنی و حفاظ‌های دستگاه CNC فلز

اشتباهات رایج مبتدیان درباره کنترلر

  • فکر می‌کنند فقط صفحه‌نمایش است
  • پارامترها را کورکورانه تغییر می‌دهند
  • خطاها را نادیده می‌گیرند

📌 لینک داخلی:

  • اشتباهات رایج مبتدیان در CNC فلز

دید استادانه به کنترلر CNC

استاد CNC:

  • پارامترها را می‌شناسد
  • منطق کنترل را می‌فهمد
  • با کنترلر «حرف می‌زند»

مبتدی:

  • فقط دکمه می‌زند

جمع‌بندی نهایی

کنترلر CNC:

  • مغز دستگاه
  • تصمیم‌گیر نهایی
  • ضامن دقت و ایمنی

اگر کنترلر را نفهمی:

CNC را نفهمیده‌ای

مقاله بعدی :

   آشنایی با برندهای کنترلر CNC (Fanuc، Siemens، Heidenhain و …)