CNC بدون روانکاری یعنی مرگ تدریجی

بسیاری از خرابی‌های دستگاه CNC:

  • ناگهانی نیستند
  • پرهزینه‌اند
  • و کاملاً قابل پیشگیری بوده‌اند

عامل مشترک؟
👉 روانکاری ضعیف یا اشتباه

اگر کولانت دشمن حرارت است،
روانکاری دشمن سایش و لقی است.

📌 مقاله ی مرتبط جهت مطالعه بیشتر:
👉 سیستم خنک‌کاری (کولانت) در CNC فلز
👉 چرا وزن و ساختار بدنه دستگاه CNC مهم است؟

روانکاری چیست؟ (تعریف صنعتی)

روانکاری یعنی:

ایجاد یک لایه محافظ بین دو سطح متحرک برای کاهش اصطکاک و سایش

در CNC فلز:

  • حرکت‌ها دقیق‌اند
  • بارها بالاست
  • تکرارپذیری حیاتی است

پس روانکاری:

شرط بقاست، نه آپشن

چرا سیستم روانکاری در CNC حیاتی است؟

بدون روانکاری مناسب:

  • اصطکاک ↑
  • دما ↑
  • سایش ↑
  • لقی ↑
  • دقت ↓

نتیجه نهایی:

دستگاه «کار می‌کند» اما درست کار نمی‌کند

اجزایی که حتماً باید روانکاری شوند

در دستگاه CNC فلز، روانکاری روی این بخش‌ها متمرکز است:

1. راهنماهای حرکتی

  • Linear Guide
  • Box Way

📌 مقاله ی مرتبط جهت مطالعه بیشتر:
👉 راهنماهای حرکتی در CNC (Linear Guide، Box Way و …)

2. بال‌اسکرو (Ball Screw)

یکی از حساس‌ترین قطعات CNC

📌 مقاله ی مرتبط جهت مطالعه بیشتر:
👉 بال‌اسکرو (Ball Screw) چیست و چه نقشی در دقت CNC دارد؟

3. یاتاقان‌ها و بلبرینگ‌ها

  • مخصوصاً در محورهای حرکتی
  • و مکانیزم‌های کمکی

4. اجزای مکانیکی جانبی

  • ATC
  • مکانیزم تعویض ابزار
  • بازوها و مفصل‌ها

انواع سیستم روانکاری در دستگاه CNC

1. روانکاری دستی (قدیمی)

  • وابسته به اپراتور
  • دقت کم
  • ریسک بالا

❌ مناسب CNC مدرن نیست

2. روانکاری نیمه‌اتوماتیک

  • پمپ دستی یا برقی
  • زمان‌بندی ساده

مناسب:

  • دستگاه‌های ساده‌تر

3. سیستم روانکاری مرکزی اتوماتیک

استاندارد CNCهای حرفه‌ای

ویژگی‌ها:

  • توزیع یکنواخت
  • زمان‌بندی دقیق
  • مصرف بهینه

✔️ بهترین انتخاب صنعتی

اجزای سیستم روانکاری مرکزی

مخزن روغن

  • نگهداری روغن مخصوص
  • باید تمیز و کنترل‌شده باشد

پمپ روانکاری

  • تزریق روغن با فشار کنترل‌شده

📌 مقاله ی مرتبط جهت مطالعه بیشتر:
👉 سروو موتور و استپر موتور در CNC فلز (مقایسه کامل)

تقسیم‌کننده‌ها (Distributor)

  • پخش یکنواخت روغن
  • جلوگیری از کم‌روغن ماندن یک محور

لوله‌ها و نازل‌ها

  • انتقال دقیق روغن
  • حساس به گرفتگی

انواع روغن مورد استفاده در CNC

روغن راهنما (Way Oil)

  • چسبندگی بالا
  • جلوگیری از Stick-Slip

مخصوص:

  • Linear Guide
  • Box Way

روغن بال‌اسکرو

  • روان‌تر
  • نفوذپذیری بالا

گریس (در موارد خاص)

  • فقط در بخش‌های مشخص
  • استفاده نادرست = فاجعه

اشتباهات رایج در روانکاری CNC

📌 یکی از مهم‌ترین بخش‌ها برای سئو و آموزش

اشتباه 1: استفاده از روغن نامناسب

نتیجه:

  • چسبندگی زیاد یا کم
  • سایش غیرعادی

اشتباه 2: قطع بودن سیستم روانکاری

خیلی از اپراتورها:

متوجه نمی‌شوند سیستم کار نمی‌کند

📌 مقاله ی مرتبط جهت مطالعه بیشتر:
👉 اشتباهات رایج در استفاده و نگهداری دستگاه CNC فلز

اشتباه 3: اعتماد بیش از حد به اتوماتیک بودن

سیستم اتوماتیک:

نیاز به بررسی دارد، نه رهاسازی

نقش روانکاری در دقت و تکرارپذیری

حرکت نرم = دقت بالا

بدون روانکاری:

  • Stick-Slip
  • حرکت پله‌ای
  • خطای موقعیت

📌 مقاله ی مرتبط جهت مطالعه بیشتر:
👉 دقت، تکرارپذیری و تلرانس در دستگاه CNC

ارتباط سیستم روانکاری با PLC

در CNCهای مدرن:

  • سنسور سطح روغن
  • آلارم روانکاری
  • توقف اضطراری

📌 مقاله ی مرتبط جهت مطالعه بیشتر:
👉 PLC در دستگاه CNC چیست و چه نقشی دارد؟
👉 سنسورها و سیستم‌های فیدبک در دستگاه CNC

برنامه نگهداری حرفه‌ای سیستم روانکاری

استاد CNC:

  • سطح روغن را چک می‌کند
  • مسیرها را تمیز می‌کند
  • آلارم‌ها را جدی می‌گیرد

نه وقتی خراب شد،
بلکه قبل از آن.

مثال صنعتی واقعی

علائم:

  • لرزش محور
  • صدای غیرعادی

تشخیص اشتباه:

  • خرابی سروو
  • خرابی بال‌اسکرو

علت واقعی:
👉 قطع بودن یک خروجی روانکاری

دید استادانه به روانکاری

استاد واقعی می‌داند:

  • CNC با روغن زنده است
  • نه فقط با برق و برنامه

او روانکاری را:

بخشی از فرآیند ماشینکاری می‌داند، نه کار خدماتی

جمع‌بندی نهایی

سیستم روانکاری در CNC فلز:

  • سایش را کاهش می‌دهد
  • دقت را حفظ می‌کند
  • عمر دستگاه را چند برابر می‌کند
  • هزینه‌های پنهان را حذف می‌کند

CNC بدون روانکاری صحیح، دقیق نیست؛ فقط روشن است.

مقاله بعدی:

   سیستم ایمنی و حفاظ‌های دستگاه CNC فلز