اگر بالاسکرو قلب دقت حرکت باشد
و راهنماهای حرکتی مسیر حرکت،
موتور، مغز فرماندهندهی حرکت CNC است.
و انتخاب اشتباه آن یعنی:
- خطای حرکتی
- لرزش
- از دست رفتن موقعیت
- افت کیفیت
موتور حرکتی در CNC چه کاری انجام میدهد؟
موتور وظیفه دارد:
- حرکت را ایجاد کند
- محور را جابجا کند
- موقعیت دقیق را حفظ کند
این حرکت از طریق:
👉 بالاسکرو دستگاه CNC
به حرکت خطی تبدیل میشود.
دو نوع موتور رایج در CNC فلز
در CNC فلز عمدتاً با دو نوع موتور سروکار داریم:
- استپر موتور (Stepper Motor)
- سروو موتور (Servo Motor)
هرکدام فلسفه طراحی متفاوتی دارند.
استپر موتور (Stepper Motor) چیست؟
استپر موتوری است که:
- حرکت را به گامهای مساوی تقسیم میکند
- بدون فیدبک کار میکند
یعنی:
موتور فرض میکند که حرکت انجام شده است.
ویژگیهای استپر موتور
- ساده
- ارزان
- کنترل آسان
- بدون انکودر
به همین دلیل:
در CNCهای آموزشی و سبک رایج است.
مزایای استپر موتور
- قیمت پایین
- نصب ساده
- مناسب پروژههای کوچک
- بدون سیستم فیدبک پیچیده
معایب استپر موتور (نکته استادانه)
- افت گشتاور در سرعت بالا
- احتمال گمکردن گام
- دقت واقعی محدود
- لرزش بیشتر
⚠️ مهم:
استپر خطا را «نمیفهمد».
سروو موتور (Servo Motor) چیست؟
سروو موتور سیستمی است شامل:
- موتور
- انکودر
- درایو
که:
همیشه موقعیت واقعی را میداند.
فیدبک در سروو موتور
سروو موتور:
- موقعیت را میخواند
- با دستور مقایسه میکند
- خطا را اصلاح میکند
نتیجه:
دقت واقعی، نه فرضی
مزایای سروو موتور
- دقت بسیار بالا
- تکرارپذیری عالی
- گشتاور پایدار
- سرعت بالا
- عدم گمکردن موقعیت
به همین دلیل:
CNC صنعتی بدون سروو معنی ندارد.
معایب سروو موتور
- قیمت بالا
- تنظیمات پیچیدهتر
- نیاز به تخصص بیشتر
اما:
هزینهاش، سرمایهگذاری است نه خرج.
مقایسه مستقیم سروو موتور و استپر موتور
ویژگیاستپر موتورسروو موتور
| فیدبک | ندارد | دارد |
| دقت واقعی | متوسط | بسیار بالا |
| گشتاور در سرعت | افت شدید | پایدار |
| گمکردن موقعیت | دارد | ندارد |
| لرزش | بیشتر | کمتر |
| قیمت | پایین | بالا |
| کاربرد صنعتی | محدود | گسترده |
تأثیر انتخاب موتور بر دقت CNC
حتی اگر:
- بدنه سنگین CNC
- راهنماهای حرکتی قوی
- بالاسکرو دقیق
داشته باشی،
موتور ضعیف →
دقت نابود میشود.
📌 مطالعه مرتبط:
👉 چرا وزن و ساختار بدنه دستگاه CNC مهم است؟
تأثیر موتور بر کیفیت سطح
استپر:
- لرزش پلهای
- سطح نهچندان یکنواخت
سروو:
- حرکت نرم
- سطح تمیز
📌 مرتبط با:
👉 اسپیندل و نقش آن در کیفیت سطح CNC فلز
موتور و سرعت ماشینکاری
برای:
- تولید
- برش پیوسته
- عملیات سنگین
سروو موتور:
تنها انتخاب منطقی است.
آیا استپر موتور برای CNC فلز مناسب است؟
بله، اما فقط برای:
- آموزش
- آلومینیوم سبک
- کارهای غیر صنعتی
نه برای:
- فولاد
- تولید
- دقت بالا
اشتباه رایج تازهکارها
خیلیها میگویند:
«استپر هم دقیق میره»
بله…
تا وقتی:
- سرعت بالا نرفته
- بار زیاد نشده
رابطه موتور با بالاسکرو
سروو + Ball Screw دقیق = حرکت واقعی
استپر + Ball Screw = دقت بالقوه، نه واقعی
📌 مقاله مرتبط:
👉 بالاسکرو (Ball Screw) چیست و چه نقشی در دقت CNC دارد؟
موتور و نگهداری دستگاه
سروو:
- هشدار خطا میدهد
- خطا را گزارش میکند
استپر:
- بیصدا خطا میکند
دید استادانه به انتخاب موتور
مبتدی:
- دنبال ارزانتر است
حرفهای:
- دقت، تکرارپذیری و آینده کار را میسنجد
اگر بخواهیم جمعبندی کنیم
- CNC حرفهای → سروو موتور
- CNC آموزشی → استپر موتور
- CNC تولیدی → فقط سروو
جمعبندی نهایی
انتخاب بین سروو و استپر:
- انتخاب سطح کاری توست
- انتخاب آینده کارت است
اگر سروو را بفهمی:
CNC برایت «قابل اعتماد» میشود.
مقاله بعدی:
درایوها و کنترل حرکت در دستگاه CNC فلز
دیدگاه خود را بنویسید