اگر بخواهیم فقط یک مهارت را نام ببریم که بیشترین قطعات را نجات داده و بیشترین قطعات را نابود کرده، آن مهارت این است:
صفرگذاری قطعه در CNC فلز
بیشتر خرابیهای CNC نه بهخاطر برنامهنویسی پیچیده،
بلکه بهخاطر:
- صفر اشتباه
- یا درک غلط از صفر
رخ میدهد.
این مقاله قرار است صفرگذاری را:
- ساده
- عملی
- و برای همیشه شفاف
در ذهنت تثبیت کند.
صفرگذاری در CNC یعنی چه؟
صفرگذاری یعنی:
تعریف نقطه مرجع برای تمام حرکات دستگاه
دستگاه CNC:
- بدون صفر
- هیچ معنایی از عددها ندارد.
عددها فقط زمانی معنا دارند که:
👉 بدانیم نسبت به کجا اندازهگیری شدهاند.
تفاوت صفر دستگاه و صفر قطعه (خیلی مهم)
صفر دستگاه (Machine Zero)
- توسط سازنده تعیین میشود
- نقطه مرجع اصلی دستگاه
- معمولاً تغییر نمیکند
اپراتور:
❌ حق تغییر آن را ندارد.
صفر قطعه (Workpiece Zero)
- توسط اپراتور یا برنامهنویس تعیین میشود
- وابسته به قطعه
- قابل تغییر
تمام برنامهها:
👉 نسبت به صفر قطعه نوشته میشوند.
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 [سیستم مختصات در CNC فلز به زبان ساده]
چرا صفرگذاری قطعه حیاتی است؟
اگر صفر قطعه اشتباه باشد:
- برنامه درست هم خراب میشود
- ابزار به قطعه برخورد میکند
- یا قطعه خارج از ابعاد درمیآید
قانون طلایی:
CNC هیچوقت اشتباه نمیکند؛
صفر اشتباه است.
روشهای صفرگذاری قطعه در CNC فلز
1️⃣ صفرگذاری دستی (Touch Off)
سادهترین روش:
- تماس ابزار با سطح قطعه
- ثبت موقعیت بهعنوان صفر
مزایا:
- سریع
- ساده
معایب:
- دقت پایینتر
- وابسته به مهارت اپراتور
2️⃣ صفرگذاری با فیلر یا کاغذ
روش سنتی ولی کاربردی:
- قرار دادن فیلر یا کاغذ بین ابزار و قطعه
- تنظیم فاصله دقیق
مناسب:
- کارهای ساده
- آموزش اولیه
3️⃣ صفرگذاری با پروب (Probe)
روش حرفهای:
- استفاده از پروب الکترونیکی
- دقت بسیار بالا
مزایا:
- سرعت
- دقت
- کاهش خطای انسانی
معایب:
- هزینه بالا
4️⃣ صفرگذاری با ابزار اندازهگیری
- کولیس
- ساعت اندازهگیری
بیشتر برای:
- کنترل
- اصلاح صفر
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 [واحدها، اندازهگیری و تلرانسها به زبان ساده]
صفرگذاری در CNC فرز (عملی)
در CNC فرز:
- معمولاً X و Y روی گوشه قطعه
- Z روی سطح بالا
مراحل استاندارد:
- بستن صحیح قطعه
- تعیین سطح مرجع
- تماس ابزار با سطح
- ثبت صفر در کنترلر
📌 نکته استادانه:
همیشه یک گوشه منطقی انتخاب کن، نه تصادفی.
صفرگذاری در CNC تراش (عملی)
در CNC تراش:
- صفر معمولاً روی محور قطعه
- Z روی پیشانی قطعه
نکته مهم:
- چرخش قطعه
- حساسیت بالا
اشتباه کوچک:
👉 برخورد شدید.
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 [تفاوت حرکت ابزار و حرکت قطعه در CNC فلز]
سیستمهای کاری (Work Offset)
کنترلرهای CNC:
- امکان چند صفر مختلف
- برای قطعات متعدد
مثلاً:
- G54
- G55
- G56
هرکدام:
👉 یک صفر قطعه جداگانه.
اشتباهات رایج در صفرگذاری
- صفرگذاری روی سطح ناصاف
- فشار بیش از حد ابزار
- فراموش کردن تغییر ابزار
- اشتباه در انتخاب Offset
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 [اشتباهات رایج مبتدیان در CNC فلز]
نقش صفرگذاری برای اپراتور
اپراتور حرفهای:
- صفر را دوبار چک میکند
- عجله نمیکند
- تست خشک انجام میدهد
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 [اپراتور CNC فلز کیست و چه وظایفی دارد؟]
نقش صفرگذاری برای برنامهنویس
برنامهنویس باید:
- صفر منطقی انتخاب کند
- مسیر ابزار را پیشبینی کند
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 [برنامهنویس CNC فلز کیست و چه مهارتهایی نیاز دارد؟]
تست صفر قبل از اجرای برنامه
روشهای امن:
- Dry Run
- Feed کم
- فاصله ایمن
قانون استادها:
هیچ برنامهای بدون تست اجرا نمیشود.
تمرین پیشنهادی برای یادگیری عمیق
- یک قطعه ساده انتخاب کن
- دو روش صفرگذاری انجام بده
- اختلاف را اندازه بگیر
- نتیجه را تحلیل کن
یادگیری واقعی:
👉 از تمرین میآید.
جمعبندی نهایی (نگاه استادانه)
صفرگذاری:
- پایه تمام CNC است
- اشتباه در آن = فاجعه
- تسلط بر آن = حرفهای شدن
اگر صفرگذاری را درست یاد بگیری:
- اعتمادبهنفس میآید
- خطا کم میشود
- مسیر استاد شدن هموار میشود
این مقاله :
👉 یکی از ستونهای اصلی آموزش CNC فلز است.
مقاله بعدی :
دیدگاه خود را بنویسید